Ինչպես ստուգել վարձակալին մինչև պայմանագիր կնքելը

Ինչու ստուգել նախապես

Հայաստանում վարձատուի նախաձեռնությամբ բնակելի տարածության վարձակալության պայմանագիրը լուծելը հեշտ չէ։ Ըստ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի՝ դա արվում է դատական կարգով և միայն որոշակի հիմքերով, օրինակ, եթե վարձակալը ժամկետից հետո երկու անգամից ավելի չի վճարել կամ վնասել է բնակարանը (հոդված 675)։ Պայմանագիրը լուծելուց հետո վտարումը նույնպես կատարվում է դատարանի որոշման հիման վրա (հոդված 676)։

Ուստի շատ ավելի հեշտ և էժան է հենց սկզբից ընտրել վստահելի վարձակալ, քան հետո խնդիրներ լուծել։

Առաջին զանգ․ հարցեր, որոնք ժամանակ են խնայում

• Ով է ապրելու՝ քանի հոգի, կա՞ն երեխաներ և կենդանիներ
• Ինչ ժամկետով և որ ամսաթվից է պետք բնակարանը
• Որտեղ է մարդն աշխատում կամ սովորում
• Ինչու է տեղափոխվում նախորդ բնակարանից
• Պատրա՞ստ է պայմանագրի, դեպոզիտի և կանխավճարի

Հանգիստ և կոնկրետ պատասխանները լավ նշան են։ Խուսափողական պատասխանները, ճնշումը («պետք է այսօր տեղափոխվեմ, գումարը՝ հետո») և պայմանագիր ձևակերպելու չկամությունը զգուշանալու առիթ են։

Փաստաթղթեր և ինքնություն

Ստորագրելուց առաջ խնդրեք անձնագիրը կամ նույնականացման քարտը և համեմատեք տվյալները մարդու պատմածի հետ։ Անձնագրային տվյալներն ամեն դեպքում պետք են պայմանագրի համար։ Եթե վարձակալը եկել է այլ երկրից, ճշտեք, թե որքան ժամանակով է նախատեսում մնալ Հայաստանում․ դրանից է կախված պայմանագրի ժամկետը։

Եթե բնակարանը վարձում է ընկերությունը՝ աշխատակցի համար, խնդրեք կազմակերպության վավերապայմանները և պայմանագիրը ստորագրողի լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթը։ Հաշվի առեք․ երբ վարձակալը կազմակերպություն կամ անհատ ձեռնարկատեր է, վարձավճարից հարկը, որպես կանոն, պահում է նա՝ որպես հարկային գործակալ։

• անձնագրի կամ նույնականացման քարտի անունը համընկնում է նամակագրության անվան հետ
• կա աշխատանքային հեռախոս և, հնարավորության դեպքում, նախորդ վարձատուի կոնտակտը
• պարզ է եկամտի աղբյուրը՝ աշխատանք, ուսում, սեփական գործ
• բնակարանում ապրելու բոլոր չափահասները նշված են և պատրաստ են ներառվել պայմանագրում
• մարդը համաձայն է դեպոզիտի գումարին և առաջին ամսվա վճարին՝ մինչև բանալիները հանձնելը

Դիտումը՝ որպես հարցազրույց

Հանդիպեք բնակարանում անձամբ։ Ուշադրություն դարձրեք, թե ինչպես է մարդը զննում բնակարանը․ եթե հարցնում է հաշվիչների, ջեռուցման և շենքի կանոնների մասին, ամենայն հավանականությամբ պատրաստվում է ապրել խնամքով և երկար։

Մի քաշվեք նախապես քննարկել կանոնները՝ ծխել, կենդանիներ, հյուրեր, աղմուկ։ Ըստ Քաղաքացիական օրենսգրքի՝ վարձակալը վարձատուի առջև պատասխանատու է իր հետ մշտապես ապրողների և ժամանակավոր բնակիչների գործողությունների համար (հոդվածներ 668 և 669)։ Բայց ավելի լավ է, որ մարդն առաջին օրվանից իմանա ձեր սպասումները, այլ ոչ թե դրանց մասին լսի պահանջի տեսքով։

Պայմանագիրը՝ որպես ստուգման մաս

Պայմանագրին արձագանքը նույնպես ստուգում է։ Թեկնածուին նախապես ուղարկեք պայմանագրի նախագիծը և խնդրեք կարդալ մինչև հանդիպումը։ Եթե մարդը հարցեր է տալիս դեպոզիտի, վերանորոգման և զգուշացման ժամկետի կետերի մասին, նա լուրջ է վերաբերվում վարձակալությանը։ Եթե խնդրում է «չբարդացնել» և յոլա գնալ առանց թղթերի, ավելի լավ է շարունակել որոնումը։

Բնակարանում ապրելու բոլոր չափահասներին ներառեք պայմանագրում կամ դրա հավելվածում։ Այդպես առաջին օրվանից պարզ է, թե ով է ապրում բնակարանում, և ում գործողությունների համար է պատասխանատու վարձակալը։

Կարմիր դրոշներ

• Առաջարկում է միանգամից վճարել կես տարվա համար կանխիկ, բայց առանց պայմանագրի
• Խնդրում է պայմանագրում չնշել բնակիչների իրական թիվը
• Ուզում է բնակարանը վերավարձով տալ՝ օրավարձով կամ սենյակ առ սենյակ
• Շտապեցնում է և չի ուզում բնակարանը դիտել ցերեկային լույսի ներքո
• Չի կարող նշել ո՛չ աշխատավայրը, ո՛չ նախկին հասցեն

Վերավարձով տալու մասին․ վարձակալը կարող է բնակարանը ենթավարձակալության տալ միայն վարձատուի համաձայնությամբ (ՀՀ ՔՕ հոդված 673)։ Եթե դեմ եք, արգելքն ուղղակիորեն գրեք պայմանագրում։

Ինչպես ընտրել և ինչպես մերժել

Եթե համապատասխան թեկնածուները մի քանիսն են, համեմատեք նրանց նույն չափանիշներով՝ ժամկետ, բնակիչների թիվ, պայմանագրի և դեպոզիտի պատրաստակամություն, նախորդ վարձատուի կարծիք։ Ընտրեք ոչ թե ամենահմայիչին, այլ ամենականխատեսելիին։

Կարելի է մերժել կարճ և քաղաքավարի․ բավական է ասել, որ ընտրել եք այլ վարձակալի։ Պատճառները մանրամասն բացատրելու կարիք չկա․ այդպես զրույցը կմնա հանգիստ, և դուք չեք ներքաշվի վեճի մեջ։

Գլխավորը

• Վարձակալին կարելի է վտարել միայն դատարանի միջոցով, ուստի ընտրեք ուշադիր հենց սկզբից։
• Առաջին զանգի ժամանակ տվեք հիմնական հարցերը՝ ով, որքան ժամանակով, որտեղից է եկամուտը։
• Ստուգեք անձնագիրը և իմացեք նախորդ վարձատուի կարծիքը։
• Մինչև ստորագրելը քննարկեք հյուրերի, կենդանիների և ծխելու կանոնները։
• Բնակարանը վերավարձով տալը հնարավոր է միայն ձեր համաձայնությամբ․ ամրագրեք դա պայմանագրում։