Վարձակալության պայմանագիր և դեպոզիտ․ ինչ գրել
Պայմանագիրը միակ բանն է, որը պաշտպանում է և՛ սեփականատիրոջը, և՛ վարձակալին, երբ ինչ-որ բան սխալ է ընթանում։ Ներկայացնում ենք, թե ինչ է պահանջում օրենքը, և ինչ կետեր պետք է անպայման ներառել։

Բովանդակություն
Ինչ է ասում օրենքը պայմանագրի ձևի մասին
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը բնակարանի վարձակալությունը կարգավորում է որպես բնակելի տարածության վարձակալության պայմանագիր։ Այն կնքվում է գրավոր՝ կողմերի ստորագրած մեկ փաստաթղթի տեսքով (հոդված 662)։
Օրենսգիրքը նաև նախատեսում է, որ բնակելի տարածության վարձակալության պայմանագիրը ենթակա է նոտարական վավերացման, իսկ դրանից ծագող իրավունքները՝ պետական գրանցման (հոդվածներ 662 և 663)։ Գործնականում շատերը սահմանափակվում են պարզ գրավոր պայմանագրով։ Ստորագրելուց առաջ նոտարից ճշտեք, թե ինչ ձևակերպում է անհրաժեշտ ձեր դեպքում․ դրանից է կախված, թե որքան հուսալի կպաշտպանի պայմանագիրը երկու կողմերին վեճի դեպքում։
Կա նաև հարկային կողմ։ Ըստ Պետական եկամուտների կոմիտեի պարզաբանման՝ եթե պայմանագրից ծագող իրավունքները պետական գրանցում չեն ստացել, իսկ սեփականատերը գրանցված չէ որպես անհատ ձեռնարկատեր, նա պետք է բնակարանը վարձով տալուց հետո 5 օրվա ընթացքում հայտարարություն ներկայացնի հարկային մարմին՝ անձամբ կամ e-request.am հարթակով։ Խախտման դեպքում նախատեսված է տուգանք՝ անշարժ գույքի կադաստրային արժեքի 5%-ի չափով, բայց ոչ ավելի, քան 500 000 ֏, իսկ տարվա ընթացքում կրկնակի խախտման դեպքում՝ 10%, բայց ոչ ավելի, քան 1 մլն ֏։ Հարկերի մասին մանրամասն՝ ուղեցույցի հաջորդ քայլում։
Ինչ պետք է անպայման գրել
| Կետ | Ինչ նշել |
|---|---|
| Կողմեր | Անուններ, անձնագրային տվյալներ, կոնտակտներ․ եթե վարձով տալիս է ոչ սեփականատերը՝ լիազորությունների փաստաթուղթ |
| Բնակարան | Հասցե, մակերես, Կադաստրի տվյալներ՝ որպեսզի օբյեկտը հնարավոր լինի ճշգրիտ որոշել |
| Ժամկետ | Սկզբի և ավարտի ամսաթվեր կամ անորոշ ժամկետով պայմանագրի պայման |
| Վարձավճար | Գումարը դրամով, վճարման օրը և եղանակը |
| Կոմունալ | Ով ինչի համար է վճարում, ինչպես են փոխանցվում անդորրագրերը |
| Գնի վերանայում | Կարելի՞ է փոխել վարձը, որքան հաճախ և ինչ կարգով |
| Բնակիչներ | Ով է ապրում մշտապես, հյուրերի, կենդանիների, ծխելու կանոններ |
| Վերանորոգում | Ով է պատասխանատու ընթացիկ և հիմնական վերանորոգման համար, ինչ կարելի է փոխել բնակարանում |
| Ենթավարձակալություն | Թույլատրվա՞ծ է և ինչ պայմաններով |
| Դեպոզիտ | Գումարը, պահման հիմքերը, վերադարձի ժամկետը |
| Լուծում | Զգուշացման կարգը, բանալիների հանձնումը |
Բնակարանի տվյալները ձևականություն չեն։ Վարձակալության ընդհանուր կանոններով, եթե պայմանագրում չկան օբյեկտը ճշգրիտ որոշելու տվյալներ, դրա մասին պայմանը համարվում է չհամաձայնեցված, իսկ պայմանագիրը՝ չկնքված (հոդված 608)։
Ինչ կանոններ են գործում, եթե պայմանագիրը լռում է
- Վարձը վճարվում է ամենամսյա (հոդված 671)։
- Կոմունալ վճարները վարձակալը վճարում է ինքնուրույն (հոդված 667)։
- Ընթացիկ վերանորոգումը վարձակալի պարտականությունն է, հիմնականը՝ վարձատուի (հոդված 670)։
- Վարձը միակողմանի փոխել չի թույլատրվում (հոդված 671)։
- Եթե ժամկետը նշված չէ, պայմանագիրը համարվում է անորոշ ժամկետով կնքված (հոդված 672)։
- Վարձակալը կարող է ցանկացած պահի լուծել պայմանագիրը՝ երեք ամիս առաջ գրավոր զգուշացնելով (հոդված 675)։
Եթե սրանցից որևէ մեկը ձեզ չի համապատասխանում, օրինակ, ուզում եք կոմունալը ներառել վարձի մեջ կամ վերանորոգումն այլ կերպ բաշխել, դա հստակ գրեք պայմանագրում։ Բանավոր համաձայնեցված պայմանները վեճի դեպքում գրեթե ոչինչ չարժեն։
Դեպոզիտ․ ինչպես ձևակերպել, որ հետո չվիճեք
Քաղաքացիական օրենսգրքի վարձակալության գլխում երաշխիքային գումարի (դեպոզիտի) մասին առանձին հոդված չկա, ուստի ամեն ինչ որոշում է պայմանագիրը։ Հաճախ դեպոզիտը հավասարեցնում են մեկ ամսվա վարձին, բայց դա համաձայնության հարց է։ Գլխավորն այն այնպես նկարագրելն է, որ տեղափոխվելիս ոչինչ ենթադրելու կարիք չլինի․
- դեպոզիտի գումարը և դրա ստացման փաստը՝ առանձին կետով կամ ստացականով
- ինչի համար կարող է դեպոզիտը պահվել՝ բնականոն մաշվածությունից ավելի վնաս, վարձի և կոմունալի պարտքեր
- վերադարձի ժամկետը տեղափոխվելուց հետո, օրինակ, հաշիվների համադրումից մի քանի օր անց
- կարելի՞ է դեպոզիտը հաշվանցել վերջին ամսվա վարձի դիմաց
- գույքի ցուցակ և բնակարանի վիճակի լուսանկարներ՝ որպես պայմանագրի հավելված
Բնակարանի հանձնում
- Ստուգեք միմյանց փաստաթղթերը և ստորագրեք պայմանագիրը։
- Կազմեք հանձնման ակտ՝ հաշվիչների ցուցմունքներ, բանալիների քանակ, գույքի ցուցակ։
- Ընդունեք վարձը և դեպոզիտը՝ բանկային փոխանցումով կամ ստացականով։
- Հանձնեք բանալիները և շենքը սպասարկողների կոնտակտները։
Գլխավորը
- Պայմանագիրը կնքվում է գրավոր․ ՀՀ ՔՕ-ն նախատեսում է նոտարական վավերացում և պետական գրանցում՝ ձևակերպումը ճշտեք նոտարից։
- Եթե պայմանագիրը գրանցված չէ, սեփականատերը 5 օրվա ընթացքում պետք է հայտարարություն ներկայացնի հարկային մարմին։
- Անպայման գրեք բնակարանը, ժամկետը, վարձը, կոմունալը, վերանորոգումը և լուծման կարգը։
- Դեպոզիտի պայմանները՝ գումար, պահումներ, վերադարձի ժամկետ, պետք է լինեն պայմանագրում։
- Ցուցակն ու հանձնման ակտը լուսանկարներով կփրկեն վեճերից տեղափոխվելիս։
- Гражданский кодекс РА — русский перевод (translation-centre.am), статьи 608, 610, 611, 662, 663, 667, 670–675
- А. Тавадян. О необходимости либерализации договора аренды недвижимости — «Государство и право», ЕГУ, № 1 (95), 2023
- Hetq.am — изменения Налогового кодекса РА об аренде недвижимости с 1 декабря 2023 года (разъяснение Комитета госдоходов)
- Hetq.am — разъяснение Комитета госдоходов РА о сдаче недвижимости в аренду (10.07.2025)













