Բյուջե և հիփոթեք. որքա՞ն վարկ կարող եք ստանալ և ինչ կանխավճար է պետք
Սեփական բնակարանի ճանապարհին առաջին քայլը իրական բյուջեն հասկանալն է։ Պարզում ենք՝ ինչից է կախված հիփոթեքի գումարը, ինչ կանխավճար են պահանջում բանկերը և ինչ ծախսեր պետք է նախատեսել լրացուցիչ։
Բովանդակություն
Բյուջեն միայն բնակարանի գինը չէ
Գնման բյուջեն բաղկացած է երեք մասից՝ կանխավճարի համար սեփական միջոցներ, բանկի հաստատած վարկի գումար և գործարքի ձևակերպման ծախսեր։ Եթե հաշվի առնեք միայն առաջին երկուսը, վերջին պահին կարող է չբավականացնել գնահատման, Կադաստրի և բանկային միջնորդավճարների գումարը։
Ուստի սկսեք «ամսական որքա՞ն կարող եմ վճարել առանց լարվածության» հարցից, ոչ թե «ինչպիսի՞ բնակարան եմ ուզում»։ Հենց ամսական վճարից ելնելով է բանկը հաշվում վարկի առավելագույն գումարը։
Ինչպես է բանկը որոշում վարկի չափը
Հիմնական ցուցանիշը ձեր բոլոր վարկային վճարումների բաժինն է եկամտի մեջ։ Բանկերը այն տարբեր կերպ են անվանում, բայց իմաստը նույնն է՝ զուտ եկամտի քանի տոկոսն է գնում պարտքերի մարմանը։ Որքան քիչ այլ վարկ ունեք, այնքան մեծ կարող է լինել հիփոթեքը։
Որպես կողմնորոշիչ կարելի է վերցնել Ազգային հիփոթեքային ընկերության (ԱՀԸ) պահանջները, որը վերաֆինանսավորում է գործընկեր բանկերի հիփոթեքային վարկերը։ Բնակարանի կամ տան ձեռքբերման նրա ստանդարտ ծրագրով (nmc.am, ստուգված է 2026 թ. սեպտեմբերի 13-ին).
- բոլոր վարկերի, այդ թվում՝ նոր հիփոթեքի վճարումները՝ եկամտի առավելագույնը 45%-ը,
- վարկի գումարը՝ մինչև 35 մլն ֏,
- ժամկետը՝ առնվազն 10 տարի,
- վարկը՝ միայն դրամով և հաստատուն տոկոսադրույքով,
- վերջին 12 ամսում բոլոր վարկերով ուշացումների ընդհանուր քանակը՝ ոչ ավելի, քան 30 օր։
Յուրաքանչյուր բանկ ունի իր կանոնները, բայց տրամաբանությունը նման է։ Սպառողական վարկը կամ տեխնիկայի ապառիկը նվազեցնում են հիփոթեքի գումարը, քանի որ դրանց վճարը նույնպես մտնում է հաշվարկի մեջ։
Ինչ կանխավճար է պետք
Ծառայությունների միասնական հարթակում՝ hartak.am-ում, հիփոթեքի ուղեցույցում նշված է բնակարանի արժեքի 10–30% կանխավճար (ստուգված է 2026 թ. սեպտեմբերի 13-ին)։ Ճշգրիտ չափը կախված է բանկից, ծրագրից և գույքի տեսակից՝ նորակառույց, թե երկրորդային շուկա։
ԱՀԸ-ի հիմնական պահանջը առնվազն 30% է։ Կանխավճարը կարելի է իջեցնել մինչև 10%, եթե ապահովագրեք կանխավճարի մի մասը կամ գրավ դնեք նաև այլ անշարժ գույք։ «Երիտասարդ ընտանիքին՝ մատչելի բնակարան» պետական ծրագրով նվազագույն կանխավճարը 20% է կառուցապատողից գնելու դեպքում և 30%՝ երկրորդային շուկայում։
Ստորև աղյուսակի գները պայմանական են. սա պարզապես թվաբանություն է՝ գումարների մասշտաբը պատկերացնելու համար։
| Բնակարանի գինը | Կանխավճար 30% | Կանխավճար 20% | Կանխավճար 10% |
|---|---|---|---|
| 20 մլն ֏ | 6 մլն ֏ | 4 մլն ֏ | 2 մլն ֏ |
| 30 մլն ֏ | 9 մլն ֏ | 6 մլն ֏ | 3 մլն ֏ |
| 40 մլն ֏ | 12 մլն ֏ | 8 մլն ֏ | 4 մլն ֏ |
Փոքր կանխավճարը նշանակում է ավելի մեծ պարտք և, որպես կանոն, լրացուցիչ պայմաններ՝ կանխավճարի ապահովագրություն, երկրորդ գրավ կամ ավելի բարձր տոկոսադրույք։ Բանկում ճշտեք, թե ինչպես է փոխվում տոկոսադրույքը տարբեր կանխավճարի դեպքում։
Ինչ ծախսեր ավելացնել
Բացի բնակարանի գնից, հիփոթեքով գնորդը վճարում է գնահատման, տեղեկանքների և գրանցման համար։ Կողմնորոշիչներ hartak.am-ից (ստուգված է 2026 թ. սեպտեմբերի 13-ին).
| Ծախս | Ում | Գումար |
|---|---|---|
| Հայտի ուսումնասիրություն | բանկ | 5 000 ֏ |
| Վարկի տրամադրում | բանկ | 50 000 ֏-ից |
| Բնակարանի գնահատում | գնահատող ընկերություն | 18 000–25 000 ֏ |
| Միասնական տեղեկանք | Կադաստրի կոմիտե | 10 000 ֏ |
| Սեփականության իրավունքի գրանցում | Կադաստրի կոմիտե | 26 000–151 000 ֏ |
Դրան ավելացրեք գրավի պարտադիր ապահովագրությունը վարկի ամբողջ ժամկետի համար և նոտարի ծառայությունները։ Բանկերի սակագները տարբեր են, ուստի մինչև պայմանագիրը ստորագրելը խնդրեք վճարումների ամբողջական ցանկը։
Առաջին շաբաթվա պլան
- Հաշվեք ընտանիքի զուտ եկամուտը և բոլոր ընթացիկ վարկային վճարումները։
- Որոշեք հարմար ամսական վճարը՝ չնախատեսված ծախսերի պահուստով։
- tuk-tuk-ի հիփոթեքային հաշվիչով գնահատեք վարկի գումարը։
- Ստուգեք՝ որքան գումար ունեք կանխավճարի և գործարքի ծախսերի համար։
- Նախնական որոշում խնդրեք երկու-երեք բանկից և համեմատեք պայմանները։
- Ստուգեք՝ արդյոք համապատասխանում եք երիտասարդ և երեխա ունեցող ընտանիքների պետական ծրագրերին։
Գլխավորը
- Բյուջե = կանխավճար + վարկ + գործարքի ծախսեր։
- Բանկը նայում է, թե եկամտի որ մասն են զբաղեցնում ձեր բոլոր վարկերը. ԱՀԸ-ի մոտ սահմանը 45% է։
- Կանխավճարը սովորաբար 10–30% է. 30%-ից պակասը հիմնականում հնարավոր է երկրորդ գրավի կամ կանխավճարի ապահովագրության դեպքում։
- Նախատեսեք գնահատման, Կադաստրի, բանկի և ապահովագրության ծախսերը։
- Բնակարան ընտրելուց առաջ համեմատեք մի քանի բանկի առաջարկները։
