Բնակարանի ժառանգություն․ ինչպես ձևակերպել

Ինչից է սկսվում ժառանգությունը

Ժառանգությունը բացվում է սեփականատիրոջ մահվան օրը։ Այդ օրվանից ժառանգներն ունեն վեց ամիս այն ընդունելու համար։ Ժառանգում են կտակով, իսկ եթե կտակ չկա՝ օրենքով, հերթականությամբ․ որպես կանոն, առաջին հերթին ժառանգում են մահացածի երեխաները, ամուսինը և ծնողները։

Ժառանգությունն ընդունել նշանակում է հայտարարել ձեր իրավունքի մասին։ Ամենապարզ և հուսալի ճանապարհը դիմում ներկայացնելն է նոտարին ժառանգության բացման վայրում, որպես կանոն՝ մահացածի վերջին բնակության վայրում։ Օրենքը ճանաչում է նաև փաստացի ընդունումը, օրինակ՝ եթե ժառանգն ապրում է բնակարանում և վճարում է դրա համար, բայց հետո այն միևնույն է պետք կլինի հաստատել փաստաթղթերով։ Եթե ապրում եք արտերկրում, դիմումը կարելի է ներկայացնել նաև լիազորագրով ներկայացուցչի միջոցով․ ճշտեք նոտարից, թե ինչ փաստաթղթեր են դրա համար պետք։

Ձևակերպումը քայլ առ քայլ

1. Ստացեք մահվան վկայականը։
2. Դիմեք նոտարին և ներկայացրեք ժառանգությունն ընդունելու դիմում․ ավելի լավ է չթողնել վերջին ամսին։
3. Հավաքեք փաստաթղթերը՝ ազգակցությունը հաստատող (ծննդյան, ամուսնության վկայականներ), կտակը, եթե կա, և բնակարանի տվյալները՝ սեփականության վկայականի համարը կամ կադաստրային ծածկագիրը։
4. Նոտարը տեղեկություններ կհարցնի Կադաստրից և այլ մարմիններից։ Եթե ժառանգները մի քանիսն են, վկայագրում կնշվեն նրանց բաժնեմասերը։
5. Նոտարից ստացեք ժառանգության իրավունքի վկայագիր։
6. Գրանցեք իրավունքը Կադաստրում՝ նոտարի միջոցով, առցանց e-cadastre.am-ում կամ խորհրդատվական կենտրոնի օգնությամբ։

Քանի դեռ ժառանգի իրավունքը գրանցված չէ, նա չի կարող վաճառել կամ նվիրել բնակարանը․ ռեգիստրում սեփականատեր դեռ նշված է մահացածը։ Եթե ժառանգները մի քանիսն են, գրանցումից հետո բնակարանը կլինի նրանց ընդհանուր բաժնային սեփականությունը, և այն վաճառել պետք կլինի միասին, կամ պայմանավորվել, որ մեկը գնի մյուսների բաժնեմասերը։

Եթե ժամկետը բաց է թողնվել

Վեցամսյա ժամկետը բաց թողնելն ամենահաճախակի խնդիրներից է։ Ելքը երկուսն է։ Առաջինը՝ առանց դատարանի․ ժառանգը կարող է ժառանգությունն ընդունել ժամկետից հետո, եթե համաձայն են բոլոր մյուս ժառանգները, որոնք այն ընդունել են ժամանակին (Քաղաքացիական օրենսգրքի 1228-րդ հոդված)։ Երկրորդը՝ դատարանի միջոցով․ եթե բաց թողնելու պատճառը հարգելի է, օրինակ՝ ժառանգը չգիտեր և չպետք է իմանար մահվան մասին, դատարանը կարող է նրան ճանաչել ժառանգությունն ընդունած։ Դատարան պետք է դիմել պատճառը վերանալուց հետո ոչ ուշ, քան վեց ամսվա ընթացքում։ Թե որ ճանապարհն է ձեզ հարմար, կասի նոտարը։

Հարկեր և ծախսեր

ՀՀ հարկային օրենսգրքով ֆիզիկական անձի կողմից մեկ այլ ֆիզիկական անձից ժառանգությամբ ստացված գույքը եկամտային հարկով չի հարկվում։ Վճարել պետք կլինի նոտարի ծառայությունների և Կադաստրում իրավունքի գրանցման համար․ ճշգրիտ գումարները ճշտեք նոտարից և e-cadastre.am-ում՝ դիմելուց առաջ։

Ստուգեք նաև բնակարանի հետ մնացած պարտքերը՝ գույքահարկի և կոմունալ ծառայությունների։ Վաճառքի դեպքում դրանք միևնույն է պետք կլինի մարել, իսկ հարկային պարտքի դեպքում գործարքի գրանցումը կասեցվում է։ Մահացածի պարտքերը, այդ թվում՝ բանկի հանդեպ, որպես կանոն, գույքի հետ միասին անցնում են ժառանգներին․ դա նախապես քննարկեք նոտարի և բանկի հետ։

Գնո՞ւմ եք ժառանգված բնակարան

• Կադաստրի միասնական տեղեկանքով ստուգեք, որ ժառանգն արդեն գրանցված է որպես սեփականատեր։
• Հարցրեք, թե քանի ժառանգ է եղել և բոլորն արդյոք ստացել են իրենց բաժնեմասերը։ Եթե սեփականատերերը մի քանիսն են, պայմանագիրը պետք է ստորագրեն բոլորը։
• Խնդրեք ցույց տալ ժառանգության իրավունքի վկայագիրը։
• Եթե ժառանգությունը ձևակերպվել է բոլորովին վերջերս, նոտարից հարցրեք՝ չե՞ն եղել վեճեր և այլ հավակնորդներ։ Կասկածի դեպքում կանխավճարով մի շտապեք։

Գլխավորը

• Ժառանգությունն ընդունելու համար՝ վեց ամիս սեփականատիրոջ մահվան օրվանից։
• Հուսալի ճանապարհը դիմումն է նոտարին, արդյունքը՝ ժառանգության իրավունքի վկայագիր։
• Բնակարանը բոլորի համար ձերն է դառնում միայն Կադաստրում գրանցումից հետո։
• Ֆիզիկական անձից ժառանգությունը եկամտային հարկով չի հարկվում․ վճարում եք նոտարի և գրանցման համար։
• Բաց եք թողել ժամկետը՝ անմիջապես դիմեք նոտարին․ հնարավոր է մյուս ժառանգների համաձայնությունը կամ դատարանը։