Գույքահարկը Հայաստանում. ով է վճարում, ինչպես իմանալ գումարը և ժամկետները
2026 թվականից բնակարանների և տների հարկն առաջին անգամ գանձվում է ամբողջ չափով։ Պարզաբանում ենք՝ ինչպես է այն հաշվարկվում, որտեղ ստուգել գումարը և մինչև երբ վճարել։
Բովանդակություն
Ով և ում է վճարում
Անշարժ գույքի հարկը (առօրյայում՝ գույքահարկ) վճարում է բնակարանի, տան, այգետնակի, ավտոտնակի կամ հողամասի սեփականատերը։ Գումարը մուտքագրվում է գույքի գտնվելու վայրի համայնքի բյուջե, ուստի հարկը հաշվարկում և դրա վերաբերյալ հարցերին պատասխանում է համայնքապետարանը, ոչ թե ՊԵԿ-ը։
Ինչպես է հաշվարկվում
Հիմքը շուկայական արժեքին մոտարկված կադաստրային արժեքն է։ Նոր համակարգը գործարկվեց 2021 թվականին, և հարկը ներդրվեց աստիճանաբար՝ հաշվարկված գումարի 25%-ը 2021-ին, 30%-ը՝ 2022-ին, 35%-ը՝ 2023-ին, 50%-ը՝ 2024-ին, 75%-ը՝ 2025-ին։ 2026 թվականից հարկը գանձվում է 100%-ով (հարկային օրենսգրքի 233-րդ հոդված)։
Ուստի, նույնիսկ եթե բնակարանի հետ ոչինչ չի փոխվել, 2026 թվականի գումարն ավելի մեծ է, քան նախորդ տարվանը. այժմ վճարվում է ամբողջ հաշվարկված գումարը, ոչ թե դրա երեք քառորդը։
Բազմաբնակարան շենքերի բնակարանների սանդղակը (հարկային օրենսգրքի 229-րդ հոդված, գործող խմբագրություն 2026 թ. սեպտեմբերի 13-ի դրությամբ).
| Կադաստրային արժեք | Տարեկան հարկ |
|---|---|
| մինչև 10 մլն ֏ | 0,05% |
| 10–25 մլն ֏ | 5 000 ֏ + 10 մլն-ը գերազանցող մասի 0,1% |
| 25–47 մլն ֏ | 20 000 ֏ + 25 մլն-ը գերազանցող մասի 0,2% |
| 47–75 մլն ֏ | 64 000 ֏ + 47 մլն-ը գերազանցող մասի 0,4% |
| 75–100 մլն ֏ | 176 000 ֏ + 75 մլն-ը գերազանցող մասի 0,6% |
| 100–200 մլն ֏ | 326 000 ֏ + 100 մլն-ը գերազանցող մասի 1% |
| 200 մլն ֏-ից ավելի | 1 326 000 ֏ + 200 մլն-ը գերազանցող մասի 1,5% |
Անհատական տների համար սանդղակն առանձին է և սկսվում է 0,05%-ից՝ մինչև 7 մլն ֏ արժեքի դեպքում։ Օրինակներ ըստ սանդղակի. 30 մլն ֏ կադաստրային արժեքով բնակարան՝ 20 000 ֏ գումարած 5 մլն-ի 0,2%-ը, ընդամենը 30 000 ֏ 2026 թվականի համար։ 15 մլն ֏ արժեքով տուն՝ 3 500 ֏ գումարած 8 մլն-ի 0,1%-ը, ընդամենը 11 500 ֏։
Ինչպես իմանալ ձեր գումարը
- Կադաստրի կոմիտեի e-cadastre.am կայքում գործում է հաշվիչ. սեփականության վկայականի համարով կամ կադաստրային ծածկագրով երևում են կադաստրային արժեքը և հարկի գումարը,
- համայնքապետարանը դիմումի հիման վրա երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում տրամադրում է ձեր պարտավորությունների մասին տեղեկանք,
- մինչև նոյեմբերի 1-ը համայնքները հաշվարկները փակցնում են վարչական շենքում և (կամ) տեղադրում իրենց կայքերում, կարող են նաև ծանուցագիր ուղարկել փոստով։
Ծանուցագրի բացակայությունը չի ազատում վճարելու պարտականությունից. պետք է վճարել, նույնիսկ եթե ծանուցագիրը չի եկել։ Եթե համաձայն չեք հաշվարկին, դիմեք համայնքապետարան, իսկ գույքի տվյալների հարցով՝ Կադաստրի կոմիտե։
Ժամկետներ, տույժեր և վաճառք
Ֆիզիկական անձինք տարեկան հարկը վճարում են մինչև դեկտեմբերի 1-ը ներառյալ (հարկային օրենսգրքի 236-րդ հոդված)։ Ուշացման յուրաքանչյուր օրվա համար հաշվարկվում է չվճարված գումարի 0,075%-ի չափով տույժ, բայց ոչ ավելի, քան 730 օրվա համար (401-րդ հոդված)։ Վճարման հարմար եղանակները ճշտեք ձեր համայնքում և պահեք անդորրագիրը։
Հարկային պարտքով բնակարան վաճառել հնարավոր չէ. Կադաստրը իրավունքի փոխանցումը գրանցում է միայն պարտք չունենալու տեղեկանքի առկայությամբ (հարկային օրենսգրքի 236-րդ հոդված)։ Գնորդին արժե այդ տեղեկանքը նախապես խնդրել։
Արտոնություններ
Հարկային օրենսգրքի 230-րդ հոդվածը հարկից ազատում է, օրինակ, պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնողներին՝ իրենց բնակելի գույքի մասով ծառայության ընթացքում, եթե այն վարձակալության կամ հավատարմագրային կառավարման չի հանձնվել, ինչպես նաև Հայաստանի պաշտպանության ժամանակ զոհվածների, անհայտ կորածների և նրանց ընտանիքների գույքը՝ մինչև զավակներից մեկի 18 տարին լրանալը։ Համայնքի ավագանին կարող է սահմանել լրացուցիչ արտոնություններ, ուստի դրանց մասին հարցրեք համայնքապետարանում։
Գլխավորը
- Հարկը վճարում է սեփականատերը համայնքի բյուջե՝ շուկայականին մոտ կադաստրային արժեքից։
- 2026 թվականը առաջին տարին է, երբ հարկը գանձվում է ամբողջ չափով։
- Գումարը կարելի է ստուգել e-cadastre.am-ում՝ վկայականի համարով կամ կադաստրային ծածկագրով։
- Ֆիզիկական անձանց համար ժամկետը դեկտեմբերի 1-ն է ներառյալ. տույժը՝ օրական 0,075%։
- Առանց պարտք չունենալու տեղեկանքի բնակարանը չեք վաճառի։
