Ինչպես վարձել բնակարան Երևանում և չխաբվել
Վարձատուների մեծ մասն ազնիվ է, բայց ուրիշի բնակարանով և «ամրագրման կանխավճարով» սխեմաներ դեռ հանդիպում են։ Պատմում ենք, թե ինչպես ստուգել բնակարանն ու սեփականատիրոջը՝ նախքան գումար տալը։
Բովանդակություն
Ամենատարածված սխեմաները
- «Ամրագրման» կանխավճար․ խնդրում են գումար փոխանցել բնակարանը «պահելու» համար և անհետանում են։
- Ուրիշի բնակարան․ խարդախը բնակարանը վարձում է կարճ ժամկետով և այն «վարձով է տալիս» միանգամից մի քանի մարդու՝ հավաքելով դեպոզիտներ։
- Չափազանց լավ գին․ բնակարանը նույն շրջանի նմաններից նկատելիորեն էժան է, իսկ լուսանկարները՝ ամսագրի պես։
- Միջնորդ՝ առանց լիազորության․ մարդը ներկայանում է որպես սեփականատեր կամ նրա ներկայացուցիչ, բայց փաստաթղթեր ցույց չի տալիս։
- Թաքնված սահմանափակումներ․ բնակարանը գրավադրված է բանկում կամ արգելանքի տակ է, և վարձակալին այդ մասին չեն ասում։
Այս բոլոր սխեմաներն ունեն ընդհանուր բան․ գումար խնդրում են նախքան կհամոզվեք, որ մարդն իրավունք ունի այդ բնակարանը վարձով տալու։
Ով իրավունք ունի բնակարանը վարձով տալու
Ըստ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի՝ գույքը վարձակալության հանձնելու իրավունքը պատկանում է սեփականատիրոջը, ինչպես նաև օրենքով կամ սեփականատիրոջ կողմից լիազորված անձանց (հոդված 609)։ Այսինքն՝ նախքան գումար տալը պետք է համոզվել, որ ձեր դիմաց հենց այդպիսի մարդ է։
- Խնդրեք անձնագիրը և սեփականության իրավունքի փաստաթուղթը կամ Կադաստրի քաղվածքը։
- Համեմատեք անձնագրի անունը քաղվածքում նշված սեփականատիրոջ անվան հետ։
- Եթե վարձով տալիս է ներկայացուցիչը, խնդրեք նոտարական լիազորագիրը և ստուգեք, որ դրանում կա բնակարանը վարձով տալու իրավունք։
- Եթե սեփականատերերը մի քանիսն են, պարզեք՝ համաձա՞յն են արդյոք մյուսները։
Կադաստրի քաղվածք․ ինչ է այն ցույց տալիս
Կադաստրի կոմիտեն տրամադրում է անշարժ գույքի վերաբերյալ միասնական տեղեկանք։ Դրանում երևում են գրանցված իրավունքները, սահմանափակումները, օրինակ՝ գրավը կամ արգելանքը, և բնակարանի բնութագրերը։ Դիմում կարող է ներկայացնել ցանկացած անձ, այդ թվում՝ առցանց՝ e-cadastre.am կայքում գրանցվելուց հետո։
Ավելի հարմար է, երբ քաղվածքը նախապես ցույց է տալիս սեփականատերը։ tuk-tuk-ում Կադաստրի քաղվածքով հայտարարությունները նշված են «Ստուգված» նշանով․ հենց դրանցից էլ արժե սկսել որոնումը։
Բանկում գրավը պարտադիր չէ, որ բնակարանից հրաժարվելու պատճառ լինի։ Բայց վարձատուն պարտավոր է վարձակալին զգուշացնել գույքի նկատմամբ երրորդ անձանց իրավունքների մասին․ եթե դա չի արել, վարձակալն իրավունք ունի պահանջել վարձի նվազեցում կամ պայմանագրի լուծում և վնասների հատուցում (ՀՀ ՔՕ հոդված 615)։
Գումար՝ միայն պայմանագրից հետո
- մի փոխանցեք կանխավճար մինչև բնակարանը դիտելը
- դիտեք բնակարանը անձամբ, ցերեկային լույսի ներքո, և ստուգեք՝ բանալին բացո՞ւմ է դուռը
- պայմանագիրը ստորագրեք գումարը տալուց առաջ, ոչ թե հետո
- վարձն ու դեպոզիտը տվեք սեփականատիրոջ հաշվին փոխանցումով կամ անձնագրային տվյալներով ստացականով
- պահպանեք նամակագրությունը, փաստաթղթերի պատճենները և անդորրագրերը
Եթե բնակարանը վաճառվի, մինչ դուք այնտեղ եք ապրում, պայմանագիրը չի դադարում․ նոր սեփականատերը դառնում է վարձատու՝ նախկին պայմաններով (հոդված 664)։ Ուստի ստորագրված պայմանագիրը ձեզ պաշտպանում է նաև այդ իրավիճակում։
Եթե բնակարան եք փնտրում հեռվից
Շատերը բնակարան սկսում են փնտրել դեռ Հայաստան տեղափոխվելուց առաջ։ Սա նորմալ է, բայց հենց այդպիսի վարձակալներն են խարդախների գլխավոր թիրախը․ մարդը չի կարող գալ դիտման և պատրաստ է գումար փոխանցել, «որ տարբերակը բաց չթողնի»։
Խնդրեք սեփականատիրոջը տեսազանգ անել հենց բնակարանից․ թող ցույց տա սենյակները, պատուհանից տեսարանը, մուտքը և Կադաստրի քաղվածքը։ Եթե Երևանում ծանոթներ ունեք, խնդրեք նրանց գնալ դիտման։ Եթե չունեք, առաջին օրերի համար բնակարան վարձեք օրավարձով, դիտեք բնակարանները անձամբ և պայմանագիրը ստորագրեք արդեն տեղում։
Նշաններ, որ պետք է հեռանալ
- Սեփականատերը «արտերկրում» է և խնդրում է գումար փոխանցել՝ խոստանալով ուղարկել բանալիները
- Հրաժարվում են ցույց տալ փաստաթղթերը կամ քաղվածքը
- Գինը նույն շրջանի նման բնակարաններից նկատելիորեն ցածր է
- Շտապեցնում են՝ «ցանկացողները շատ են, որոշեք հենց հիմա»
- Խնդրում են վճարը փոխանցել երրորդ անձի քարտին
Գլխավորը
- Բնակարանը վարձով տալու իրավունք ունի սեփականատերը կամ նրա լիազորած անձը․ ստուգեք դա մինչև վճարելը։
- Կադաստրի քաղվածքը ցույց է տալիս սեփականատիրոջը, գրավը և արգելանքը․ այն կարելի է պատվիրել առցանց։
- Որոնումը սկսեք «Ստուգված» նշանով հայտարարություններից։
- Ոչ մի կանխավճար մինչև դիտումն ու պայմանագիրը։
- Շուկայականից շատ ցածր գինը և շտապեցնելը վտանգի գլխավոր ազդանշաններն են։
