Բնակարանի վաճառքի լիազորագիր․ ռիսկեր և ստուգում
Երբ սեփականատերն ապրում է արտերկրում կամ չի կարող գալ նոտարի մոտ, բնակարանը վաճառում են լիազորագրով։ Դա օրինական է և հարմար, բայց հենց այստեղ են գնորդներն ամենից հաճախ սխալվում։ Պատմում ենք, թե ինչ ստուգել և ինչպես պաշտպանվել։
Բովանդակություն
Երբ են վաճառում լիազորագրով
Բնորոշ դեպքեր․ սեփականատերը մեկնել է արտերկիր, հիվանդ է, ապրում է այլ քաղաքում կամ պարզապես գործարքը վստահում է հարազատին։ Նոտարական ձև պահանջող գործարքների համար, իսկ բնակարանի վաճառքը հենց այդպիսին է, լիազորագիրը նույնպես պետք է վավերացված լինի նոտարի կողմից։ Ինքնին լիազորագրով վաճառքը խաբեության նշան չէ․ պարզապես այստեղ ավելի շատ ստուգումներ են պետք, քան սեփականատիրոջ հետ անձամբ հանդիպելիս։
Եթե սեփականատերն արտերկրում է, լիազորագիրը սովորաբար ձևակերպում են ՀՀ հյուպատոսությունում կամ տեղի նոտարի մոտ․ երկրորդ դեպքում, որպես կանոն, պետք են ապոստիլ և նոտարական վավերացված թարգմանություն հայերեն։ Թե ինչ պահանջներ են գործում ձեր երկրի համար, նախապես ճշտեք Հայաստանում այն նոտարից, որը վարելու է գործարքը։ Հարմար է, երբ լիազորագիրը կազմված է կոնկրետ գործարքի համար․ այդպես ավելի հեշտ է ստուգել դրա տեքստը, և ավելի փոքր է ռիսկը, որ այն կօգտագործվի այլ նպատակով։
Ինչ պետք է գրված լինի լիազորագրում
- Տրման ամսաթիվը։ Առանց ամսաթվի լիազորագիրն անվավեր է։
- Ժամկետը։ Քաղաքացիական օրենսգրքով այն չի կարող գերազանցել երեք տարին․ եթե ժամկետը նշված չէ, լիազորագիրը գործում է տրման օրվանից մեկ տարի։
- Կոնկրետ բնակարանը՝ հասցեն և, ցանկալի է, կադաստրային ծածկագիրը։
- Բնակարանը վաճառելու և պայմանագիրը ստորագրելու իրավունքը։
- Գումարը ստանալու իրավունքը, եթե ներկայացուցիչն է ընդունելու վճարումը։ Առանց այդ կետի նրան վճարել չի կարելի։
- Կադաստր գրանցման փաստաթղթեր ներկայացնելու իրավունքը։
Գնորդի գլխավոր ռիսկերը
- Լիազորագիրը վերացված է։ Սեփականատերը կարող էր այն հետ կանչել, իսկ ներկայացուցիչը «մոռացել» է այդ մասին։
- Սեփականատերն այլևս ողջ չէ։ Լիազորողի մահով լիազորագիրը, որպես կանոն, դադարում է, և դրանով կնքված գործարքը կարող է անվավեր ճանաչվել։
- Ժամկետը լրացել է կամ լիազորությունները բավարար չեն, օրինակ՝ չկա գումարը ստանալու իրավունք։
- Կեղծիք։ Ձևաթուղթն ու կնիքը համոզիչ տեսք ունեն, բայց նոտարը նման լիազորագիր չի վավերացրել։
- Սեփականատերը տեղյակ չէ գնից։ Ներկայացուցիչը վաճառում է պայմանավորվածից էժան և տարբերությունը պահում իրեն, իսկ հետո սեփականատերը վիճարկում է գործարքը։
Ինչպես ստուգել լիազորագիրը
- Լիազորագրում նշված սեփականատիրոջ տվյալները համեմատեք Կադաստրի միասնական տեղեկանքի հետ՝ անունը, բնակարանը, բաժնեմասերը։
- Ստուգեք լիազորագիրը էլեկտրոնային նոտարիատի e-notary.am կայքի լիազորագրերի շտեմարանում։ Եթե որոնումն արդյունք չի տվել կամ արդյունքն անհասկանալի է, դիմեք այն վավերացրած նոտարին։
- Զանգահարեք լիազորագրում նշված նոտարական գրասենյակ և ճշտեք՝ տրվե՞լ է այն և չի՞ վերացվել։
- Խնդրեք գործարքը վարող նոտարին առանձին ստուգել ներկայացուցչի լիազորությունները․ դա նրա աշխատանքն է, բայց ավելորդ հարցը չի խանգարի։
- Վճարեք սեփականատիրոջ, ոչ թե ներկայացուցչի հաշվին, եթե միայն լիազորագրում ուղիղ նշված չէ գումարը ստանալու իրավունքը։
Եթե բնակարանն ունի մի քանի սեփականատեր, լիազորագիր է պետք յուրաքանչյուրից, ով անձամբ չի գալու նոտարի մոտ։ Իսկ եթե բնակարանը գնվել է ամուսնության ընթացքում, լիազորագրից բացի կարող է պահանջվել ամուսնու նոտարական համաձայնությունը․ դա առանձին փաստաթուղթ է։ Առանց ապոստիլի կամ թարգմանության արտասահմանյան լիազորագիրը կարող է շաբաթներով հետաձգել գործարքը, ուստի այն նոտարին ցույց տվեք նախապես՝ դեռ մինչև կանխավճարը։
Եթե լիազորագիրը տալիս եք դուք
- Նշեք կոնկրետ բնակարանը և կոնկրետ գործողությունները, ոչ թե «կառավարել ողջ գույքը»։
- Սահմանեք ողջամիտ ժամկետ․ գործարքի համար սովորաբար բավական է մի քանի ամիսը։
- Որոշեք՝ արդյոք ներկայացուցչին պետք է գումարը ստանալու իրավունք․ ավելի հուսալի է, որ վճարումը գա ձեր հաշվին։
- Եթե մտափոխվել եք, վերացրեք լիազորագիրը նոտարի մոտ և տեղեկացրեք ներկայացուցչին ու գնորդին։
- Պահեք լիազորագրի պատճենը և գրառեք, թե որ նոտարի մոտ է այն ձևակերպվել․ դա պետք կգա, եթե ցանկանաք այն վերացնել։
Գլխավորը
- Բնակարանի վաճառքի լիազորագիրը վավերացվում է նոտարի կողմից․ առանց ամսաթվի այն անվավեր է։
- Առավելագույն ժամկետը երեք տարի է, առանց ժամկետի նշման՝ մեկ տարի։
- Ստուգեք լիազորագիրը e-notary.am-ի շտեմարանում և այն տված նոտարի մոտ։
- Վճարեք սեփականատիրոջ հաշվին, ներկայացուցչին՝ միայն եթե գումարը ստանալու իրավունքն ուղիղ գրված է։
- Տեսազանգը սեփականատիրոջ հետ մինչև կանխավճարը վերացնում է ռիսկերի մեծ մասը։
